Je kan de krant niet openslaan of er staat weer een bericht in over giftige stoffen in ons drinkwater, in ultrabewerkte voeding, in onze kledij en zelfs in onze pannen. In onze keukens schuilen meer chemische stoffen dan we vermoeden. Soms in de coating van een pan, soms in een snijplankje, soms in je plastic opbergpotjes. Dat klinkt gevaarlijk, maar het is zeker geen reden tot paniek. Wel kan je met de juiste kennis een paar slimme keuzes maken. De meeste switches in je keuken kosten je nauwelijks moeite, maar zijn wel een pak beter voor je gezondheid op lange termijn.

Met deze tips vermijd je giftige stoffen in je keuken

Contact met voedsel

De combinatie van warmte en contact met voedsel is gevaarlijk. Veel chemische stoffen komen bij hoge temperaturen namelijk makkelijker vrij. Veel klassieke antiaanbakpannen bevatten bijvoorbeeld een coating met stoffen uit de PFAS-familie – ook gekend als ‘forever chemicals’. Deze verbindingen breken nauwelijks af in het milieu én in je lichaam. Zodra zo’n pan bekrast of oververhit raakt, komen de deeltjes vrij.

Gelukkig zijn er volwaardige alternatieven. PFAS vrije pannen hebben een keramische coating en ook gietijzeren pannen en pannen in roestvrij staal bevatten geen chemicals. Zo’n keramische pan warmt iets minder snel op en gietijzer vraagt om wat meer onderhoud, maar dan zit je wel helemaal veilig.

Roestvrij staal

Je kan ook kiezen voor roestvrij staal om zorgeloos te koken. Roestvrij staal reageert niet met je voedsel, geeft geen stoffen af bij hoge temperaturen en is zo goed als onverwoestbaar. Een goede braadpan in roestvrij staal kan tientallen jaren meegaan, en zelfs als ze beschadigd raakt, blijft ze veilig in gebruik. Let er wel op dat je je pan eerst goed laat opwarmen voordat je olie toevoegt, en wacht ook tot de olie goed heet is voordat je je voedsel erin legt. Zo vermijd je dat je eten aanbakt.

Een merk dat al meer dan een eeuw kookgerei maakt, is Beka Cookware, met een uitgebreid gamma roestvrij staal en moderne, PFAS-vrije coatings. De kwaliteit van deze pannen gaat decennia mee, een investering die je maar een keer in je leven moet maken, dus.

Plastic weren

Ondertussen weten we dat plastic in de keuken ook niet helemaal zonder risico’s is. Uit onderzoek blijkt dat microplastics heel ons leven in ons lichaam achterblijven. En er is nogal wat plastic te vinden in onze keuken: bewaardozen, snijplanken, spatels, kinderservies… Het zijn stille verspreiders van BPA en microplastics. Vooral bij verhitting en als het plastic beschadigd is (zoals krassen in een doosje) komen de deeltjes rechtstreeks in je eten en dus in je lichaam terecht.

Deze switchen kan je nochtans makkelijk maken:

– Glazen bewaardozen i.p.v. plastic (heb je ook die vervelende spaghettisaus-schijn niet!)
– Snijplanken in hout of bamboe (ook beter voor je messen)
– Houten of inox spatels en lepels
– Glazen of inox drinkflessen

Wat met oude pannen?

Je moet nu niet als een gek al je pannen in de vuilnisbak kieperen. Check ze eerst goed: als de anti-aanbaklaag nog helemaal intact is, kan je er meestal wel nog veilig op middelhoog vuur eten in bakken. Gebruik geen metalen spatels op deze pannen; dat beschadigt de coating. Heb je een nieuwe pan nodig of is je pan versleten? Kies dan resoluut voor PFAS-vrije alternatieven.